Wie door Drielanden in Harderwijk fietst, ziet het meteen. Straten die er twintig jaar geleden nog niet lagen, scholen die voller zitten, verkeer dat op spitsuren stroperiger wordt. Ook in Apeldoorn is die verandering al lang zichtbaar, al speelt die daar op grotere schaal. De Veluwe is nog altijd de streek van bos, heide en dorpen, maar tegelijk is het steeds nadrukkelijker een woongebied geworden waar de druk oploopt.
Die groei is niet in elke plaats hetzelfde. Sommige gemeenten trekken veel nieuwe inwoners, elders gaat het rustiger. Juist dat verschil maakt de vraag interessant: waar groeit de Veluwe het hardst, en wat zit daarachter?
Groei is op de Veluwe geen abstract begrip
In cijfers is die ontwikkeling goed terug te zien. Het COROP-gebied Veluwe telt in 2026 bijna 732.000 inwoners. Voor de periode 2021-2035 wordt een bevolkingsgroei van 9,99 procent verwacht. Dat is fors, zeker voor een regio die vaak nog wordt gezien als ruim en groen.
Voor inwoners van de Veluwe zit dat niet alleen in statistieken. In Harderwijk, Nunspeet, Putten, Barneveld en Apeldoorn betekent groei dat er nieuwe buurten bijkomen, voorzieningen voller raken en de woningmarkt krapper wordt. Op de Noord-Veluwe blijft de druk op sociale huurwoningen hoog. Daar komt bij dat huishoudens kleiner worden. Ook daardoor zijn meer woningen nodig.
Wonen op de Veluwe is gewild. Dat merk je aan prijzen, wachttijden en aan de discussie over waar nog gebouwd kan worden.
Harderwijk, Barneveld en Nijkerk groeien het snelst
Kijk je naar de groeicijfers voor 2025, dan vallen vooral drie gemeenten op: Harderwijk, Barneveld en Nijkerk. Harderwijk groeit het hardst met 12,4 inwoners per duizend. Barneveld volgt met 12,3 per duizend en Nijkerk met 12,2 per duizend.
Ook procentueel doen Barneveld en Nijkerk het opvallend sterk. Barneveld komt uit op 12,9 procent groei, Nijkerk op 10,1 procent.
Daarachter volgen Nunspeet en Putten. Nunspeet groeit met 10,0 per duizend en Putten met 8,7 per duizend. Elburg zit met 5,7 per duizend net boven het landelijk gemiddelde. Oldebroek blijft daar met 4,6 per duizend net onder.
Ermelo wijkt af van de rest. Die gemeente groeit met 2,1 per duizend het minst. Zonder instroom van nieuwe inwoners zou daar eerder sprake zijn van krimp.
Dat laat meteen zien dat de Veluwe geen gelijkmatig groeiende streek is. Gemeenten liggen dicht bij elkaar, maar de ontwikkeling verschilt duidelijk.
Waarom de ene gemeente sneller groeit dan de andere
Achter die groei zit niet overal hetzelfde verhaal. In Harderwijk komt de toename vooral door verhuizingen. Er vestigen zich meer mensen dan er vertrekken. Dat past bij het beeld van Harderwijk als stad aan de rand van de Veluwe met veel voorzieningen, werkgelegenheid en relatief veel nieuwbouw.
In Barneveld spelen twee factoren tegelijk. De gemeente trekt nieuwe inwoners aan, maar kent ook meer geboortes dan sterfgevallen. Daardoor groeit Barneveld harder dan veel andere plaatsen.
In Nijkerk komt de groei vooral door instroom uit andere Nederlandse gemeenten. Nunspeet en Putten laten een vergelijkbaar patroon zien: ook daar vestigen zich meer mensen dan er weggaan.
Landelijk wordt bevolkingsgroei vaak sterk beïnvloed door internationale migratie. In deze Veluwse gemeenten zijn binnenlandse verhuizingen en natuurlijke aanwas minstens zo belangrijk. Dat geeft de groei hier een ander karakter dan in de grote steden.
Barneveld en Nunspeet vallen op door gezinsgroei
Vooral in Barneveld en Nunspeet speelt het geboortecijfer nog een duidelijke rol. Barneveld had in 2024 met 2,28 kinderen per vrouw het hoogste geboortecijfer in deze vergelijking. Nunspeet zat daar met 2,25 vlak achter.
Dat is relevant voor de woningvraag. Een gemeente waar veel jonge gezinnen blijven of zich vestigen, heeft behoefte aan andere woningen en voorzieningen dan een plaats waar vooral kleinere huishoudens bijkomen. Denk aan eengezinswoningen, scholen, kinderopvang en sportverenigingen.
In gemeenten binnen de Biblebelt, zoals Barneveld, Nunspeet en Elburg, komt een groter gezin vaker voor dan elders in Nederland. Dat helpt verklaren waarom de bevolkingsontwikkeling daar anders kan uitpakken dan in gemeenten die bijna alleen groeien door verhuizingen.
Apeldoorn laat zien dat groei hier al langer speelt
Wie naar bevolkingsgroei op de Veluwe kijkt, kan Apeldoorn moeilijk overslaan. De stad groeide na 1945 sterk. Dat werd zichtbaar in uitbreidingswijken als De Maten en Woudhuis. Groei op de Veluwe is dus geen verschijnsel van alleen de laatste jaren.
Ook Harderwijk, Putten en Ermelo groeiden in de naoorlogse periode flink. Dat maakt duidelijk dat de Veluwe al langer aantrekkelijk is als woongebied. Wat nu anders is, is de combinatie van factoren. Er komen inwoners bij, huishoudens worden kleiner en de woningmarkt staat al onder spanning. Daardoor voelt groei sneller als een probleem dat direct om keuzes vraagt.
Apeldoorn is daarin een goed voorbeeld. De stad heeft meer ruimte en voorzieningen dan veel dorpen op de Veluwe, maar ook daar is de vraag naar woningen groot. Groei is dus niet alleen een kwestie van uitbreiden. Het gaat ook over bereikbaarheid, scholen, zorg en de vraag hoeveel een buurt aankan.
Vooral op de Noord-Veluwe is de druk goed voelbaar
Op de Noord-Veluwe wordt die spanning misschien wel het duidelijkst. Harderwijk groeit hard. Nunspeet en Putten zitten ook boven het gemiddelde. Elburg groeit nog mee, al rustiger. Tegelijk blijft de woningmarkt in dit deel van de Veluwe krap, vooral voor starters en mensen die zijn aangewezen op sociale huur.
Daar wringt het vaak. Gemeenten willen ruimte bieden aan nieuwe inwoners en aan de eigen jeugd, maar hebben te maken met beperkte bouwlocaties, hoge kosten en lange procedures. In veel plaatsen speelt ook de vraag hoe ver uitbreiding kan gaan zonder dat het dorpse karakter verdwijnt.
Daarover lopen de meningen uiteen. De ene inwoner vindt dat er sneller gebouwd moet worden om kinderen en starters in de eigen gemeente te houden. De ander vreest dat groei ten koste gaat van rust, groen en voorzieningen die het nu al druk hebben. Beide geluiden zijn op de Veluwe goed te horen.
Niet elke randgemeente hoort bij de Veluwe
Bij dit onderwerp is regionale nauwkeurigheid belangrijk. Gemeenten als Harderwijk, Nunspeet, Putten, Ermelo, Elburg, Oldebroek, Barneveld, Nijkerk en Apeldoorn worden vaak meegenomen in cijfers over de Veluwe of de Veluwerand. Dat ligt anders voor plaatsen buiten de streek. Arnhem, Nijmegen, Doetinchem en Zwolle horen daar niet bij, ook al spelen in die regio’s vergelijkbare woonvragen.
Dat onderscheid doet ertoe, omdat de Veluwe in discussies over wonen soms te ruim wordt getekend. Dan vervaagt het verschil tussen de Veluwe zelf en de omliggende stedelijke regio’s. Voor wie hier woont, is dat verschil juist heel concreet.
Wat de groei in het dagelijks leven betekent
Bevolkingsgroei klinkt al snel technisch, maar op de Veluwe zie je de gevolgen gewoon op straat. In Harderwijk in nieuwe woonwijken en meer verkeer. In Barneveld in de aanhoudende vraag naar gezinswoningen. In Nunspeet en Putten in de druk op de woningmarkt. In Ermelo juist in de kwetsbaarheid van de groei, omdat die daar minder vanzelfsprekend is.
Dat maakt ook duidelijk dat er niet één verhaal van de Veluwe bestaat. De regio groeit, maar niet overal even snel en niet om dezelfde reden. De ene gemeente leunt op instroom van buiten, de andere op gezinsvorming, en vaak is het een combinatie van beide.
Wie vraagt welke plaatsen op de Veluwe het hardst groeien, komt uit bij Harderwijk, Barneveld en Nijkerk. Wie vraagt waarom, ziet een mix van verhuizingen, geboortes en de aantrekkingskracht van de regio als woongebied.
De verandering is dus niet alleen zichtbaar in tabellen. Ze zit in nieuwbouw, in volle scholen, in langere wachtlijsten en in de vraag die in bijna elke gemeente terugkomt: hoe houd je wonen op de Veluwe bereikbaar voor de mensen die er al zijn?
FAQ
Welke gemeente op de Veluwe groeit het hardst?
Harderwijk groeit in 2025 het hardst, met 12,4 inwoners per duizend. Daarna volgen Barneveld en Nijkerk.
Waarom groeit Barneveld zo snel?
Barneveld groeit door een combinatie van instroom en een relatief hoog geboortecijfer. Er worden dus meer kinderen geboren en er komen ook nieuwe inwoners bij.
Groeien Nunspeet en Putten ook bovengemiddeld?
Ja. Nunspeet groeit met 10,0 per duizend en Putten met 8,7 per duizend. In beide gemeenten komt dat vooral door meer vestiging dan vertrek.
Welke Veluwse gemeente groeit het minst?
Ermelo groeit het minst, met 2,1 per duizend. Zonder nieuwe inwoners zou de gemeente eerder richting krimp gaan.
Hoe groot is de bevolkingsgroei op de Veluwe als regio?
Het COROP-gebied Veluwe telt in 2026 731.992 inwoners. Voor 2021-2035 wordt een groei van 9,99 procent verwacht.
Wat betekent die groei voor wonen op de Veluwe?
De vraag naar woningen neemt toe. Dat merk je aan krapte op de koopmarkt, druk op sociale huur en discussies over waar nog gebouwd kan worden.
Leave a Reply